Borçlanma Başvurusunda Bulunanlar Sonradan Vazgeçebilir Mi?

Borçlanma Başvurusunda Bulunanlar Sonradan Vazgeçebilir Mi?

Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmını ödeyenlerden borçlanmalarının iptal edilmesi için başvuruda bulunanların ödedikleri borçlanma tutarının tamamı faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilir.

Borçlandıkları hizmetleri ile malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılar ile ölüm aylığı bağlanamayan hak sahiplerine başvuruları halinde ödenen borçlanma tutarının tamamı faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilir.

Ancak borçlandıkları hizmetler dikkate alınarak aylık bağlanmış olanlar borçlanma talebinden vazgeçemezler ve bunların ödedikleri borçlanma tutarı iade edilmez.

Yurtdışı borçlanmasına dair süreler, ilgilinin Türkiye’de sigortalılığı varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılığı yoksa 5510 sayılı Yasa’nın 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında (BAĞ-KUR) geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir.

Türkiye’de sosyal güvenlik kanunlarına tabi sigortalılığı bulunanların borçlanılan süreye ait gün sayısı, önceki prim ödeme gün sayıları veya hizmetlerine eklenir.

Gerek çalışma süresini, gerek ev kadını olarak  geçen süreleri borçlanmak için  Türkiye’ye gitmek şart değildir.  Borçlanma işlemi, gerekli belgeleri yurt dışından posta ile göndermek suretiyle de yapılabilir.

Aylık başvurularında bizzat müracaat etme şartı kaldırılmıştır. Gerekli belgeler usulüne uygun doldurulup imzalandıktan sonra Kurumun ilgili ünitesine doğrudan başvuru yolu ile verilebileceği gibi, yurt içi veya yurt dışından posta yolu ile de gönderilebilir.

Bugüne kadar yapılan uygulamalarda aylık başvurusunda bulunan yurda dönmüş vatandaşlarımızın çalıştıkları iş yerinden ayrıldıklarını, yurt dışında ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almadıklarını gösterir belgeyi temin etmelerinde karşılaştıkları zorluklar dikkate alınarak, sadece yurt dışından başvuruda bulunacak olanlar için güncel tarihli hizmet belgesinin ibrazı istenmektedir.

Tahsis talep tarihinden önceki bir ay içinde düzenlenen hizmet belgeleri güncel tarihli belge olarak kabul edilmektedir.

Yurda kesin dönüş yaptıktan sonra aylık talebinde bulunanların ibraz edecekleri hizmet belgesinin ise güncel tarihli olmasında bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Aylığa hak kazanmak için 5510 sayılı Yasa’nın 38. maddesinin üçüncü fıkrasında tanımlanan anlamda belli bir sigortalılık süresi şartının yerine getirilip getirilmediğinin tespitinde geçerli olmak üzere;

-Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Türkiye’deki sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayanların sigortalılıklarının  başlangıç tarihi, borçlarının tamamen ödendiği tarihten, sigortalı ölmüş ise ölüm tarihinden, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmek suretiyle tespit edilir.

Birden fazla yurt dışı hizmet borçlanması yapılması durumunda da, sigortalılık süresi başlangıcı, borcun en son ödendiği tarihten, borçlanılan toplam gün sayısı kadar geriye götürülerek belirlenir.
Yurt dışında çalışmaya başlanılan veya ikamete başlanılan tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz.

Borçlanılan süreler, Türkiye’de  geçmiş sigortalılık/prim ödeme  süresi gibi değerlendirilir.  Bu süreler varsa, Türkiye’deki sigorta/prim ödeme süresine ilave edilir.

Aylık bağlanabilmesi için,
– Tahakkuk ettirilen borçtan aylık bağlanmasına yetecek en az süre / gün karşılığı kadar ödeme yapılması,
– Mülga sosyal güvenlik yasalarının yürürlükteki hükümlerine veya 5510 sayılı Yasa hükümlerine göre aylığa hak kazanılmış olması (506 sayılı SSK, 1479 sayılı Bağ-Kur ve 5434 sayılı Emekli Sandığı ve 5510 sayılı kanunlarda belirtilen  sigortalılık/hizmet süresi, prim ödeme süresi ve yaş koşullarının tamamlanması)
– Kuruma yazılı başvuruda bulunulması Şarttır.

* Yukarıda belirtilen “kesin dönüş” ibaresi, aylık tahsis talebinde bulunanların yurt dışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade etmekte olup, mutlak ifadesi ile yurda giriş yaptıktan sonra bir daha yurt dışında yaşamamak anlamında kullanılmamaktadır.

Yukarıda belirtilen şartları yerine getirenlerin aylıkları, yazılı talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşından başlar

• “Sosyal sigorta ödeneği” ibaresi; çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödenekleri,

• “Sosyal yardım ödeneği” ibaresi, bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak şekilde hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı  olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen ikamet şartına bağlı nakdi yardımları
İfade etmektedir.

Aylığa hak kazanılmasına engel teşkil eden her iki ödeneğin ortak özelliği, ikamete dayalı olmasıdır. Diğer bir ifade ile, ilgilinin ikametini Türkiye’ye nakletmesi ile kesilen ödenekler, 3201 sayılı Yasa kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, ikamet şartına bağlı olmayan bu nitelikteki sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanlara diğer şartlarla aylık bağlanabilmektedir.

Borçlanılan yurt dışı sürelerine göre;

• Malullük, yaşlılık ve emekli aylığı bağlanabilmesi için;
– “Tahsis Talep Beyan ve Taahhüt Belgesi”
– “3201 sayılı Yasa’ya Göre Aylık Talebinde Bulunanlara Mahsus Beyan ve Taahhüt Belgesi”
– Yurt Dışında çalıştıkları iş yerinden ayrıldığını gösterir belge
– Varsa ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneğinin sona erdiğini veya almadığını gösterir belge
ibraz edilmesi zorunludur.

• Ölüm aylığı bağlanabilmesi için;
– “Tahsis Talep, Beyan ve Taahhüt Belgesi”
– Aylık bağlanacak olan hak sahibinin durumuna uygun olan belgelerin (öğrenci belgesi, kazanç belgesi, sağlık kurulu raporu, vb.)
İbraz edilmesi zorunludur.

Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi ile 3201 sayılı Yasaya göre Aylık Talebinde Bulunanlara Mahsus Beyan ve Taahhüt Belgesi örnekleri internet adresinde bulunan “Yurt Dışı/Form ve Dilekçeler” bölümünden indirilebilir.

Yurt dışında sigortalılık veya ev kadını olarak geçen sürelerini borçlanarak malullük, yaşlılık ve emekli aylığına hak kazananların bu aylıkları;
– Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış olup olmadığına bakılmaksızın, herhangi bir ülkede çalışmaya, ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almaya başladıkları
tarihten itibaren kesilir.

08/05/2008 tarihinden sonra 3201 sayılı Yasa’dan yararlanmak suretiyle aylık bağlanması için yapılacak başvuru tarihi itibariyle veya aylık alma süresince Türk vatandaşı olma şartı aranmamaktadır.

Türk vatandaşlığını kaybettiklerinden dolayı eski Yönetmelik hükümlerine göre aylıkları bağlanmayan veya aylığı bağlandıktan sonra Türk vatandaşlığını kaybetmesi nedeniyle aylıkları durdurulan veya kesilenlerin 08/05/2008 tarihinden sonra yaptıkları veya yapacakları tahsis başvurularına göre aylıkları, yazılı başvurularını izleyen aybaşından itibaren bağlanır.

Borçlandıkları süreler dikkate alınarak malullük, yaşlılık ve emekli aylığı bağlananlardan altı aydan daha uzun süre yurt dışında bulunmuş olanlar, yurt dışında çalışıp çalışmadıklarını, ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alıp almadıklarını gösterir belgeleri “3201 sayılı Yasaya Göre Aylık Alanlara Mahsus Yoklama Belgesi” ile birlikte söz konusu altı aylık sürenin dolduğu tarihten sonra üç ay içinde Kuruma vermek zorundadırlar.

Altı aydan daha uzun süre yurt dışında bulundukları halde, yukarıda belirtilen belgeleri süre içinde Kuruma vermediği tespit edilenlerin aylıkları, bildirim yapılmaksızın söz konusu belgelerin intikaline kadar durdurulur.

Bu şekilde aylıkları durdurulanların kuruma ibraz edecekleri belgelerden veya kurumca yapılacak olan araştırma sonucunda, yurt dışında;

– Çalışmadıkları, ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almadıkları tespit edilenlerin aylıkları, durdurulduğu tarihten geçerli olmak üzere ödenir.

– Çalıştıkları, ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği aldıkları tespit edilenlerin aylıkları çalışmaya başladıkları tarihten geçerli olmak üzere kesilir, yersiz yapıldığı tespit edilen ödemeler, 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesi hükümlerine göre geri alınır.

Borçlandıkları Süreler Dikkate Alınarak Malullük, Yaşlılık Ve Emekli Aylığı Bağlananların Aylık Alma şartlarının devam edip etmediği hususu, kurumca, gerekli görülen zaman ve hallerde araştırılabilir.

Kurum, Yasaya göre malullük, yaşlılık ve emekli aylığı bağlananların altı aydan daha uzun süre ile yurt dışında bulunup bulunmadıklarını, her yıl (kimi zaman daha sık aralıklarla) Emniyet Genel Müdürlüğü’nden alınacak kayıtlarla tespit eder. Söz konusu uygulamanın kapsamı, şekli ve diğer usul ve esasları Kurum ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokolle başlar.

Avustralya’daki çalışma/ikamet sürelerini borçlanarak Türkiye’den aylık aldığı halde yıl içinde Avustralya’da 6 aydan fazla kalanlar, Avustralya’da çalışmadıklarını ve ikamete bağlı herhangi bir sosyal    güvenlik ödemesi almadıklarını gösteren belgeleri Centrelink’den temin ederek Başkonsolosluklar’dan veya Ataşeliğimiz’den tasdik ettirecek ve Türkiye’deki Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına elden (ya da posta ile) vereceklerdir.

Aylığı kesilenlerden yurt içinde veya yurt dışında çalışması sona erenlerin veya yurt dışında ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanlardan bu ödenek ve yardımları sona erenlerin, aylıklarının tekrar ödenmesi için yazılı talepte bulunmaları halinde, talep tarihini takip eden ay başından itibaren aylıkları tekrar ödenmeye başlanır.

Aylıkları tekrar ödenmeye başlananların, yurt dışında çalışmış olmaları halinde, kesildiği tarihteki aylığı, ikinci fıkrada belirtilen aylığın başlangıç tarihine kadar ilgili sosyal güvenlik kanunlarındaki artış hükümlerine göre yükseltilerek yeniden bağlanır.

Aylığın kesildiği tarihten sonra yurt dışında geçen sigortalılık sürelerinin yeniden aylık bağlanmasında değerlendirilmesi, bu sürelerin 3201 sayılı Yasaya göre borçlanılmasına bağlıdır.

Askerlik hizmeti yedek subay olarak yapılmışsa yedek subay okulunda geçen süre, er olarak yapılmışsa askerlik süresinin tamamı veya bir bölümü borçlanılabilir.
Askerlik borçlanması bedeli prime esas asgari günlük kazancın % 32’sinin borçlanılacak gün sayısı ile çarpımı sonucu hesaplanacak miktarıdır.

Askerlik borçlanmasının tamamı veya bir kısmı sigortalının veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları halinde ve talep tarihindeki prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak tutarın tebliğ tarihinden itibaren altı ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılır. Altı ay içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.

Askerlik için borçlandırılan sürenin karşılığı gün sayısı sigortalının prim ödeme gün sayısına eklenir. Bu sürenin sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreleri kapsaması halinde sigortalılık başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür. Askerlik borçlanması emeklilik aşamasında yapılabilir

Türkiye’de hiç sigortası bulunmayanlar için askerlik borçlanması Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak sayılmaz. Ödenmiş prim günlerindeki eksik günü tamamlamada kullanılır, askerlik süresi borçlanılan gün sayısı kadar sigortalılık süresini arttırır.

Bir sigortalının emekli aylığı talebinde bulunabilmesi için sigortalılık/hizmet süresi, prim ödeme süresi ve yaş koşullarını aynı anda yerine getirmesi gerekir.

a) Sigortalılık Süresi

Sigortalılık Süresi; kadınlar için 20, erkekler için 25 yıldır.

Sigortalılık süresinin hesabında sigortalılığın başlangıç tarihi esas alınır.

Sigortalılığın Başlangıcı:

Türkiye’de çalıştırılanlar işe alınmalarıyla birlikte sigortalı olurlar. Dolayısıyla çalıştırılanların sigorta başlangıç tarihi işe başlama tarihidir.

Yurt dışındaki sürelerini borçlanmak suretiyle sigortalı olanların sigortalılık başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri  tarihten, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek bulunan tarihtir.

b) Prim Ödeme Süresi
Türkiye’de sigortalı olanlar çalıştıkları her ay için prim öderler. Prim ödeme süresi, sigortaya giriş tarihine göre değişmektedir.

c) Yaş
Emekli olmak için tamamlanması gereken yaş, sigorta başlangıç tarihine göre değişiklik göstermektedir.
Aşağıdaki tablolarda SSK , BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı’na tabi olarak erkek ve kadınlar için ayrı ayrı emeklilik için gerekli olan sigortalılık süresi, yaş ve prim ödeme süresi verilmektedir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir